بقعه امامزاده اسماعیل

بنای امام زاده اسماعیل، بنای تاریخی و زیارتی بسیار زیبایی است که در جاده ترانزیتی ابهر _ تا کستان قرار گرفته است. بنا برنوشته‌های تذکره نویسان، نسب وی به علی بن ابیطالب (ع) می‌رسد.

طرح بنا از بیرون هشت ضلعی و از درون مربع است. ساختمان این بنا تماماً از آجر است و اضلاع هشت گانه آن، یک در میان، به طور قرینه از چهار ایوان با در ورودی به شبستان بقعه، به سبک قوس‌های جناغی ساخته شده است. تزئینات ایوان‌ها، مقرنس و کاربندی گچی و گره سازی است و در قسمت بالای ورودی‌ها، در هر ضلع پنجره چوبی پرکار و زیبایی تعبیه شده که نقش‌های آن گره سازی است. اضلاع چهارگانه دیگر بنا، در نمای بیرونی، به صورت طاق نماست و در وسط هر ضلع کلمه«الله اکبر» و در سه کتیبه دیگرکلمه «محمد (ص)»نوشته شده است.

داخل این بنا که به صورت چهارگوش است، گچ کاری و آینه کاری بسیار زیبایی دارد که متشکل از گل و بوته‌های اسلیمی و تصویرهای پرندگان است. این تزئینات با استفاده از رنگ و گرهسازی درهم آمیخته شده و جلوه خاص به اندرون بقعه بخشیده است. درگرداگرد بقعه، سوره مبارکه «جمعه» به خط ثلث جلی نوشته شده است.

بو فراز این شبستان، گنبد بسیار زیبایی به سبک دوپوششه قرار گرفته که از پایین به بالای تماماً کاشی کاری شده است. گنبد از نظر تزئینات و نقش‌ها به چهار قسمت تقسیم می‌شود: قسمت پایین گنبد با کاشی‌های سفید، مشکی، زرد و سبز اجرا شده شکل‌های چلیپا (صلیب) ی شکسته ۹به سبک راسته خفته دارد. بالای این قسمت، کتیبه ای است که با کاشی‌های رنگین محدود که کلمه علی (ع) به خط کوفی در آن‌ها تکرار شده، تزئین شده است. قسمت سوم گنبد با بن مایه (موتیف) های هندسی که از خط‌های متقاطع لوزی‌های متقارن پدید آورده اند، تزئین گردیده است. قسمت پایانی گنبد با کاشی‌های رنگی در خطوط مورب و موازی تزئین شده است.