قصر شاه عباس (قصر بهرام)
در دامنه شرقی ارتفاعات سیاه کوه در جنوب گرمسار، بناهای متروکی دیده می شوندکه بومیان به آن قصر میگویند. بزرگترین این ساختمانها به نام قصر شاه عباسی، بین عین الرشید وچشمه شاه در ارتفاع ۰۲۴/۱ متری بنا شده که بر سر راه قدیمی و تاریخی کاروان روی کویری اصفهان، کاشان - خوار (گرمسار) و خراسان قرار دارد. بنای بیرونی این قصر چهارگوش و دارای چند برج با دو دروازه شمالی و جنوبی است و روکار آن از سنگهای بزرگ آهکی صیقل شده سفید رنگ است که از کوههای مجاور آورده شده اند. اطراف این قصر شش برج بنا شده و سردر آن، سنگ بزرگ یکپارچه است. در دو طرف سر در ساختمان دو اتاق کوچک وجود دارد که گویا قراولخانه محسوب می شده است. در کنار مدخل قصر، سنگهایی قرار داده بودند که پاشنه در ورودی در سوراخ آنها میچرخید. درون بنا محوطه بزرگی است که گردا گرد آن بیست اتاق کوچک و یک در بدون روزن با پوشش گچی قرار گرفته است. در سوی شرق نپز صحن بزرگ ساده ای با تاق بلند ضربی وجود دارد. در بدنه غربی نیز تالاری گشاده، با شاه نشین و تاقچههایی در دور و ایوانی در جلو دیده میشود که در زیر آن سردابی کهنه قرار دارد. در پشت ساختمانهای درون حیاط، به صورت غلام گردشی طویلههای بزرگی برای چهارپایان و مکانی برای خواب و پخت و پز دیده میشود.
نکته مهم و قابل توجه در این بنا، نحوه تهیه آب مورد نیاز ساکنان آن بوده است: آب به وسیله دو مجرای روی هم، که مجرای زیرین از لولههای سفالین و دیگری مانند نهری سنگی از تخته سنگهای مفید یکپارچه ساخت شده بود، به بنا منتقل میشد. این آب مصرفی از چشمه شاه دامنه سیاه کوه به استخرهای بزرگ مقابل با منتقل میرسد. ساختمان این نهر آب، برای بینندگان بسیار جالب و شگفت انگیز است و بنای آن یکی از شاهکارهای عصر خود به شمار میرود.
تاریخ اصلی این بنا روشن نیست و در بدنه کنار دروازه شمالی جای خالی کتیبههای کاشی دیده میشود. چنین به نظر میرسد که ساختمان سنگی کنونی بر شالوده یک بنای ویرانه باستانی گذاشته شده است. سفالهایی که از اطراف این بنا به دست آمده.، به احتمال قوی از دوره تیموری و نشانه آن است که این بنا پیش از صغویه برپا بود. این بنا که در دوره صغویه تعمیر اساسی شد، به بنای شاه عباسی معروف شده است.
ساختهشده در دورهٔ صفویان (۱۵۰۱ – ۱۷۳۶ م)
۲۹۰ – ۵۲۵ سال پیش




