شهر باستانی چمچال
در پای کوه بیستون به فرمان سلطان محمد خدابنده اولجایتو (۷۱۶ – ۷۰۳ ه. ق) شهری ساخته شد که سلطان آباد چمچال یا بغداد کوچک خوانده شد. این شهر را سلاطین ایلخانی بنا نهادند تا بلکه بتوانند آن را به جای بهار به مرکز کردستان تبدیل نمایند. ابوالقاسم عبدالله بن محمد القاشانی در (تاریخ اولجایتو) وقایع و حمدالله مستوفی در (نزهه القلوب) کلمه سلطان آباد چمچال از این شهر و بانی آن یاد کرده اند. در حفاری بیستون توسط هیئت مشترک ایران و آلمان در ساحل رودخانه گاماسی آوا (گاماسیاب) بر روی دیواری از دوره ساسانی آثاری از دوره ایلخانان کشف گردید.
این آثار به دست آمده احتمالا باقی مانده شهری هستند که به چمچال معروف است. آثار مغولی بدست آمده در بیستون – تا آنجایی که حفاری انجام گرفته – شامل یک ساختمان بزرگ است که از لحاظ معماری دوره ایلخانیان حائز اهمیت می‌باشد. بنا دارای سیزده اتاق، سه ایوان و چند راهرو است. اطاق‌ها در سه اندازه مختلف ساخته شده اند. مصالح اصلی بنا ملاط گچ غربالی و آهک است. در بعضی از قسمتهای بنا از سنگ‌های حجاری شده دوره ساسانی نیز استفاده شده است.
آجرهای مشبک و کاشی‌های چهار گوش آبی رنگ که در تزئین بناهای دوره مغولی مورد توجه بوده است، در تزئینات این بنا هم بکار رفته است. سکه‌های اسلامی، ظروف سفالی ساده و سفالینه‌های منقوش و غیره منقوش نیز از این محل بدست آمده است. این بنای دوره ایلخانی تا اواخر دوره تیموری مورد استفاده بوده است.
ساخته‌شده در دورهٔ ایلخانان (۱۲۵۶ – ۱۳۳۵ م)
۶۹۱ – ۷۷۰ سال پیش
در همین نزدیکی
قلعه سرماج
تپه سراب
