موزه ارومیه

موزه ارومیه در خیابان بهشتی این شهر قرار دارد. این موزه در سال ۱۳۴۶ ش بنا شد و دارای یک تالار بزرگ مخصوص اشیای باستانی و تاریخی دوره‌های مختلف تاریخی و تالاری کوچک است که به موزه مردم شناسی اختصاص دارد. در این تالار در ایام برگزاری مراسم، فیلم اسلاید به نمایش گذاشته می‌شود. در موزه ارومیه مجموعهای از کتاب‌های نفیس خطی که اکثر آن‌ها قرآن مجید و کتب دینی و اسلامی است، نگهداری می‌شود. همچنین اشیایی از دوره‌های ماقبل تاریخ، تاریخی و اسلامی و نیز اشیایی مربوط به هنرهای ملی و تزیینی مردم شناسی، صنایع دستی و... نیز در این موزه به چشم می‌خورد. موزه ارومیه یکی از موزه‌های غنی کشور محسوب می‌شود و قدیمی‌ترین آثار آن متعلق به هزاره هفتم ق م است. در این موزه سه خط نوشته از هزاره اول ق م به نام‌های استل کله شین، استل موانا و کتیبه محمود آباد نگهداری می‌شود که به خط میخی اوراتوپی است. جدیدترین اثار این موزه مربوط به دوره قاجار است. بخش‌های مختلف این موزه عبارتند از:

بخش ما قبل تاریخ: در این بخش اشیای مربوط به دوره ما قبل تاریخ که در حفاری‌های تپه‌های اسماعیل آباد، املش گیلان، حسنلوی نقده، سیلک کاشان، دینوخواه و عمارلو به دست آمده و شامل اشیای سفالی خام، پخته و مفرغی است، در معرض نمایش عموم قرار دارد.

بخش تاریخی لرستان: اشیای تاریخی این بخش که در منطقه لرستان کشف شده است، اکثرا مفرغ و برنز و بیشتر وسایل جنگی و آلات فلزی دیگر و اشیای سفالی مربوط به هزاره اول ق م است.

بخش تاریخی: اشیای این بخش شامل اشیای مربوط به قبل از اسلام است. این اشیاء بیشتر سفالین و فلزی است و مربوط به نواحی شوش، دیلمان، خوروین، نوروز محله، ری، رودبار، گری، رحمت آباد، سیاهکل، عمارلو و نهاوند است.

بخش سکه‌ها: این بخش شامل سکه‌هایی از دوره‌های قبل از اسلام و حکومت‌های قبل از اسلام در ایران و نیز سکه‌هایی از ادوار اسلامی امویان، عباسیان، آل بویه، سلاجقه، اتابکان، مغول، تیموریان، آل جلایر، آق قریونلو، صفویه و زندیه است.

بخش اسلامی: اکثر اشیای موزه ای ارومیه متعلق به دوره اسلامی و نشان دهنده تمدن اسلام در این خطه و تاثیر آن در ساخت و پرداخت ظروف و آثار تاریخی است. اشیای این بخش ظروف بی نهایت ظریفی با خطوط کوفی یا آیاتی از کتاب مقدس آسمانی اسلامی هستند و از مناطق مختلف کشور جمع آوری شده اند. این اشیاء از تاریخ رواج دین مبین اسلام تا قرن چهاردهم ه ق را شامل می‌شوند. این شامل ظروف سفالین و اشیای فلزی است که از گرگان، ری، کرج، قوچان، سبزوار، نیشابور، اراک، کاشان، ساوه، شوش، گنبد کاووس، بیرجند و اصفهان به دست آمده است.

بخش مردم شناسی: در بخش مردم شناسی موزه ارومیه لباس‌ها و وسایل مربوز به قرون گذشته، اشیای مسی، برنجی، شیشه ای، پارچه ای، سفالین و تختهای و همچنین مجسمه‌هایی از اقوام و عشیره‌های مختلف کشور با لباس‌های محلی به نمایش گذاشته شده است.