کاخ اختصاصی کوروش

این کاخ در ۱۵ کیلومتری شمال غرب کاخ بار کوروش قرار گرفته است. این کاخ با مساحت ۳۴۲۷ مترمربع از وسیع‌ترین کاخهای پاسارگاد به شمار می‌رود. تالار مرکزی این کاخ سی ستون از سنگ سفید دارد. ته ستونهای چهار گوش زیبای آن با کف سازی عالی تالار. سلیقه و استادی فراوان بنیان گذاران کاخ را نشان می‌دهند. در این بنا انبوهی از سنگهای سیاه و سفید به کار رفته است. درگاهی‌های تالار کاخ از سنگ سیاه مجهز به نقش‌های برجسته و خطوط میخی مزین به نام کوروش است که قطعاتی از آن کشف شده است. استفاده از ماده ای قرمز رنگ برای درزگیر سنگها و قطعات گل با سفیدکاری نازک گچ و آجرهای قرمز رنگ به ابعاد ۵/۵ * ۳۲ * ۴۵ سانتی متر از مشخصات دیگر این بنا است.

یکی از ویژگیهای کاخ پاسارگاد نهرهای سنگی و سفیدی هستند که در محوطه کاخ احداث شده اند. در امتداد هر نهر حوضچه‌های سنگی سفید به ارتفاع ۳۵ سانتی متر قرار دارد که در خاکبرداری‌های سال ۱۳۲۹ قسمت‌هایی از آن در محوطه وسیع شرق کاخ اختصاصی کوروش کشف شد که برای حفظ آنها مجددا با خاک پوشانیده شده اند. وضعیت نهرها نشان می‌دهند

محوطه پاسارگاد به صورت پارکی بسیار وسیع بوده که نهرها و حوضچه‌ها آن را آبیاری می کرده اند.