
بلداجی
شهر بُلْداجی این شهر در شهرستان بروجن از توابع استان چهارمحال و بختیاری قرار دارد. مردمان این شهر به زبان ترکی قشقایی و فارسی سخن میگویند.
مردمشناسی
بیشتر باشندگانِ این شهر از طایفه ابولوردی در ایل قشقایی هستند که در دهههای گذشته از صفیآباد به چهارمحال کوچ نمودهاند و به زبان ترکی چهارمحالی سخن میگویند. در صفحهٔ ۳۷۰ کتاب دیوان لغات الترک محمود کاشغری بُلداجی به معنای سرآمد و آیندهدار ذکر شده است.
جمعیت
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۱٬۹۸۰ نفر (در ۳٬۵۴۶ خانوار) بوده است.
تولیدکننده گز در ایران
مهمترین سوغات و تولید این منطقه، گز است. گز بلداجی از سال ۱۳۵۲ در شهر بلداجی در استان چهارمحال و بختیاری تولید میشود. تولیدکنندگان گز ابتدا در اصفهان به عنوان کارگران کارگاههای گزسازی آموزش دیدند و سپس با برگشتن به بلداجی تولیدات گز را آغاز کردند.
شهر بلداجی دارای ۸۷ کارگاه گزسازی است و بعد از اصفهان که با ۹٬۰۰۰ تن تولید مقام نخست تولید گز را داراست، ۸۰۰ تن گز در ماه تولید میکند.
تولید گز بلداجی
گزانگبین کوهی، راز اصلی گز بلداجی است که این گیاه به وفور در کوهستان کلار یافت میشود و اگرچه قیمت این ماده، بسیار گرانقیمت شده است، اما گزسازان چهارمحالی به دلیل نزدیکی به منبع رویش با قیمت کم این گیاه را تهیه میکنند و استفاده از انگبین طبیعی در گزسازی موجب تولید گز با کیفیت و مهمترین عامل رشد و توسعهٔ گزسازی در این استان شده است.
عسل کوهی که از گیاه گون کوهی تولید میشود نیز راز دیگر تولیدکنندگان گز بلداجی است که از شکر استفاده نمیکنند.
ثبت جهانی گز بلداجی
در سال ۱۳۹۷ بالاخره پس از ۴ سال پیگیری، گز بلداجی ثبت جهانی شد. با دریافت این نشان، تولید و صادرات این محصول افزایش یافت. ثبت برند، هزینههای بازاریابی کمتر و در مقابل کسب سود بیشتر را به همراه خواهد داشت. همچنین در صنعت برای افزایش اعتبار و وجهه تولید بسیار حائز اهمیت است.
از سوغات محلی این شهر میتوان به کشک، قارا، پنیر گوسفندی، روغن حیوانی، کره محلی و همچنین سوغات محلی باغی مانند گردو، بادام، کشمش، شیره انگور و… اشاره نمود.
اماکن گردشگری
از جاهای دیدنی این شهر میتوان به امامزاده حمزه علی (مهمترین زیارتگاه استان)، تالاب چغاخور، باغ تاریخی هفت چشمه، مجتمع تفریحی پارک بزیال، قلعه درگاه، قلعه سفید، دره بید، باغ ارجنه، باغ الله قولی، کت رمضان، دره پلنگی، تالاب چالتر، چمن کلملگاه اشاره کرد.
اماکن تاریخی
از نقاط تاریخی بلداجی میتوان به تپه باستانی بالاشگرد مربوط به بلاش پادشاه اشکانی و پایتخت تابستانه اشکانیان، حمام صفوی که مربوط به دوران صفوی میباشد و مسجد ابوذر غفاری و مسجد امام خمینی که مربوط به دوره صفوی میباشد. قبرستان ارامنه در جنوب شهر بلداجی مربوط به ۳۰۰ سال پیش است. قدمت سکونت در بلداجی مربوط به ۹٬۰۰۰ هزار سال پیش است که یکی از قدیمیترین نقاط سکونتگاهی ایران میباشد.
امامزاده حمزه علی
بر پایه کاوشهای باستانشناسی، سابقهٔ سکونت مردم در این محل به بیش از ۳٬۵۰۰ سال میرسد. شهر بلداجی در کنار یکی از امامزادگان آرمیده بر قله کوه، واقع شده است، امامزاده «حمزه علی» بلداجی در ارتفاعی مشرف به کوه کلار و سبزکوه قرار دارد. این مکان به علت جاذبه مذهبی و موقعیت طبیعی و آبوهوا و دیگر جاذبههای پیرامون آن سالانه حدود ۳۰ هزار نفر را به خود جذب میکند و یکی از قطبهای گردشگری استان چهارمحال و بختیاری محسوب میشود.