میناب

میناب شهری در ایران است که مرکز شهرستان میناب در استان هرمزگان محسوب می‌شود. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهر ۷۳٬۱۷۰ نفر بوده است. شهرستان میناب دارای فرمانداری ویژه است.

این شهر در جلگه‌ای حاصل‌خیز واقع شده و به‌واسطهٔ منابع غنی آب، به‌ویژه رودخانه میناب، یکی از قطب‌های اصلی کشاورزی استان محسوب می‌شود. به همین دلیل در گذشته از آن با عنوان «گلستان جنوب» یاد می‌کردند.

از مهم‌ترین سوغاتی‌های میناب می‌توان به انبه، انواع ماهی و میگو اشاره کرد. این شهر در فاصلهٔ حدود ۱۰۰ کیلومتری شرق بندرعباس قرار دارد و به‌عنوان نقطهٔ اتصال استان‌های کرمان و سیستان و بلوچستان با بندرعباس و تنگه هرمز شناخته می‌شود. موقعیت جغرافیایی ممتاز میناب، به آن ویژگی‌های دریایی، ارتباطی، کریدوری، کشاورزی و گردشگری بخشیده است.

نام

نام «میناب» احتمالاً از عبارت «میان‌آب» گرفته شده است، به دلیل موقعیت جغرافیایی و وجود رودخانه‌های متعدد در اطراف شهر، که با گذر زمان به شکل کنونی درآمد. برخی پژوهشگران معتقدند نام‌گذاری این شهر به دلیل فراوانی آب‌های شیرین و رودخانه‌های پرآب آن صورت گرفته است. قدیمی‌ترین نام ثبت‌شدهٔ میناب در منابع تاریخی، مربوط به دورهٔ هخامنشیان، «اورگانا» است. در منابع دیگر این شهر با نام‌های مینو، مینا، هرمز، هارموز و آنامیس و در سفرنامهٔ نئارخوس، دریانورد مقدونی، با عنوان هارموز یا آرموز ذکر شده است.

تاریخچه

سکونت در جلگهٔ میناب بیش از ۱۰۰ هزار سال قدمت دارد. بنیان شهر میناب را به زمان ساسانیان نسبت می‌دهند؛ اما بعضی از اسناد تاریخی موجود نشان می‌دهد این شهرستان از قدمتی بیش از ۲۵۰۰ سال برخوردار است. میناب در سال ۱۳۱۰ خورشیدی در تقسیمات کشوری به شهر تبدیل شد و در سال ۱۳۳۴ به شهرستان ارتقاء یافت.

تاریخ میناب با سرزمین هرمز کهنه درهم‌تنیده است. بر پایهٔ روایت‌های محلی، این شهر را دو خواهر به نام‌های بی‌بی مینو و بی‌بی نازنین در روزگاران کهن بنیان گذاشتند. در منابع تاریخی نیز آمده که میناب روزگاری شهری آباد بوده که در حمله مغولان ویران شد و تنها اثر برجای‌مانده از آن دوران، دژ تاریخی میناب است.

در ساعات اولیهٔ جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، مدرسهٔ ابتدایی شجره طیبه در میناب توسط آمریکا هدف قرار گرفت و ۱۵۶ نفر شامل ۱۲۰ کودک دانش‌آموز (۷۳ پسر و ۴۷ دختر) کشته شدند.

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۷۳٬۱۷۰ نفر (۱۹٬۰۲۳ خانوار) بوده و از این نظر دومین شهر بزرگ و پرجمعیت در بین شهرهای استان هرمزگان است.

مردم‌شناسی

زبان و اقوام

در شهر میناب و سایر مناطق شهرستان میناب، مردم به زبان فارسی گویش مینابی حرف می‌زنند. گویش مینابی که در جنوب ایران و حاشیه بشاگرد و رودان رایج است، زیرشاخهٔ گویش بَشکَردی است و حدفاصلی است میان گویش‌های لارستانی و بشکردی که به زبان ترکیبی در جنوب شرقی ایران.

دین و مذهب

مردم میناب مسلمان و اکثرا پیرو مذهب شیعه هستند. هر چند اقلیتی از اهل سنت هم در میناب حضور دارند.

جغرافیا

آب‌وهوا

میناب دارای آب‌وهوای بیابانی گرم و مرطوب است. دمای حداکثر در تابستان‌ها با میانگین دمای روزانه ۳۷ درجه سانتی‌گراد (۹۹ درجه فارنهایت) از ماه مه تا سپتامبر است، درحالی‌که در زمستان‌ها حداقل دما ممکن است به ۵ درجه سانتی‌گراد (۴۱ درجه فارنهایت) برسد. میزان بارندگی سالانه حدود ۲۱۰ میلی‌متر (۴٫۹ اینچ) است. سطح رطوبت در میناب در طول سال متغیر است، به‌طوری‌که اوت مرطوب‌ترین ماه با ۵۸٪ رطوبت است، درحالی‌که مه خشک‌ترین ماه با ۴۵٪ رطوبت است.

جاذبه‌های گردشگری

قلعه بی‌بی مینو (قلعه هزاره)

سد استقلال (میناب)

پل میناب

نخلستان‌ها و باغ‌های میناب

پنج‌شنبه بازار میناب

بام میناب (کوهستان پارک)

سواحل میناب

قلعه کردر

باغات کردر

باغات انبه بلیلی

امامزاده شاه مرعش

آستانه حضرت ابوالفضل (احمدآباد)

سواحل تفریحی کوهستک

قلعه سندرک

زیارت میرعمر (راونگ)

بندر تاریخی تیاب (تیو)

اقامتگاه بومگردی

راه‌های ارتباطی