گوجان

گوجان (Gujan) یکی از شهرهای شهرستان فارسان در استان چهارمحال و بختیاری است. این شهر در ۳۶ کیلومتری مرکز استان چهارمحال و بختیاری، شهر شهرکرد و نزدیک به شهر فارسان است.

نام‌گذاری

در مورد علت نام‌گذاری شهر گوجان راویت شده است که در گذشته گوجان به شهر پهلوانان معروف بوده و «گیْوْ» یکی از پهلوانان شاهنامه است. به همین دلیل «گیْوْجان» نام‌گذاری شده بود؛ سپس در گذر زمان دستخوش تغییر قرار گرفته است.

همچنین به روایت بعضی از اهالی و طبق کتاب‌های قدیمی به جا مانده، نام «دژگان» نیز معتبر است.

آثاری همچون آرامستان مربوط به دوره صفویه تا قاجاریه که در شهر وجود دارد و جزء آثار ملی به ثبت رسیده ایران است، قدمت گوجان را نشان می‌دهد.

جغرافیا

موقعیت جغرافیایی

شهر گوجان در طول جغرافیایی ۵۰ درجه و ۳۲ دقیقه و ۴۴/۴۶ ثانیه شرقی و عرض ۳۲ درجه و ۱۴ دقیقه و ۳۴/۴۳ ثانیه شمالی و در ارتفاع ۲٬۰۴۰ متر از سطح دریا واقع شده است.

این شهر در فاصله ۳۶ کیلومتری از مرکز استان چهارمحال و بختیاری و شهر شهرکرد، متصل به شهر فارسان، در فاصله ۱۰ کیلومتری شهر فیل‌آباد، ۱۳ کیلومتری شهر باباحیدر و در موقعیت دشتی قرار گرفته است و دارای چشمه‌های گوناگونی می‌باشد.

آب‌وهوا

گوجان دارای اقلیم مرطوب و معتدل با تابستان‌های معتدل و زمستان‌های بسیار سرد است. میانگین سالانه دمای هوا در گوجان ۱۱٫۵ درجه سانتی‌گراد می‌باشد.

مردم‌شناسی

جمعیت

بر اساس آمار سال ۱۳۹۵، جمعیت گوجان برابر با ۹٬۱۷۹ نفر بوده است.

زبان

مردم شهر گوجان به زبان فارسی چهارمحالی قدیم سخن می‌گویند که در آن واژه‌های پهلوی میانه (پارسی میانه یا زبان پارسیگ) و اوستایی فراوانی وجود دارد.

قدمت

در این شهر آرامستانی به قدمت بیش از ۷۰۰ سال وجود دارد و جزء آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. آرامستان گوجان، بعد از آرامستان‌های شهر هفشجان و نقنه، یکی از قدیمی‌ترین آرامستان‌های استان است.

بنا بر نظر عده‌ای از زمین‌شناسان و مشاهده بقایای باقی‌مانده، گوجان دارای آتشکده و قدمگاه باستانی بوده است و اکثر اهالی پیرو آیین زرتشت بوده‌اند، به‌طور تقریبی گوجان (دژگان) بیش از ۲٬۰۰۰ سال قدمت دارد. همچنین وجود بقایای قبور گبری که حتی دارای سنگ قبر نیستند و با سنگ‌چین یا ۹ سنگ بزرگ هستند که قدمتی ۲٬۰۰۰ ساله دارند.

گردشگری

شهر گوجان سرچشمه رودخانه یتیم و در دامنه کوه سالدران طبیعتی شگرف را داراست.

این شهر دارای مکان تفریحی از جمله:

چشمه دره گوجان در قسمت غربی شهر که دارای چشمه چهار فصل و درختان و پوشش گیاهی دلپذیر است که همه‌روزه به‌ویژه روزهای تعطیل میزبان عده زیادی از مردم شهر می‌باشد.

کوه‌های بسیار زیاد در قسمت غرب گوجان دارای حیوانات درنده نیز می‌باشند، کوه‌هایی از جمله پازن پیر و کندکوه و…

دشت‌ها و صحراهای بسیار زیبا و آب‌وهوایی دلپذیر در قسمت شمالی شهر به نام‌های زنبر و گچ و…

مسجد گوجان: با نام مسجد جامع بنا شده در دوران قاجاریه که جز آثار ملی به ثبت رسیده است.

پشچغا در بیرون شهر از طرف غرب مکانی سبز و در گذرگاه رودخانه یتیم قرار دارد.

زیارتگاه آقا سید عیسی، غاری است که قدمتی دیرینه دارد و طبق اعتقادات مردم محلی به این نام شناخته می‌شود. این مکان در شمالی‌ترین قسمت شهر و در مسیر روستای بیدکل قرار دارد. در فصل بهار یکی از مکان‌های تفریحی و گردشگری است. بر اساس اطلاعات موجود همچنان هیچ غارنوردی به انتهای آن نرسیده است.

حمام تاریخی گوجان: گوجان همچنین دارای یک حمام تاریخی قدیمی که متعلق به زمان حکومت قاجاریه است.

مقبره امامزاده سید ابراهیم گوجان و تپه نور الشهدا نیز در این شهر قرار دارد.

چغا: تپه معروف به چغا در ضلع شرقی این تپه آثار قلعه ۷٬۰۰۰ ساله‌ای کاملاً مشهود است. تا ۵۰ سال قبل برج دیده‌بانی در قله این تپه وجود داشت که امروزه کاملاً تخریب شده است.

تپه گرها یا تپه صخره‌ها: در ضلع غربی گوجان تپه‌ای مسکونی وجود دارد. با توجه به ساختار ظاهری مربع‌شکل بوده و زاویه شمالی آن کاملاً در جهت شمال است.

کرنجیل یا اشگفت‌ها یا غارهای کوچک: بالای بغله باجاور در بالای دره سید محمد که قدیم باغ‌های ده معروف به باغ‌های بالای ده در این محل است.

بغله باجاور: شیبی تند در زیر کرنجیل است که در گذشته چند خانوار تاکنون در این محل زندگی می‌کنند.

باغ‌های بالا ده که اکنون کاملاً خشک شده‌اند ولی چینه‌باغ‌های باستانی آن کاملاً سالم و دست‌نخورده باقی مانده‌اند.

گل دره یا گل خاردار: باغچه‌ای حدوداً ۱٬۰۰۰ متر است. روایت کرده‌اند وقتی بزرگان ده منجل، گاوپیسه و رئیس محب از سید عیسی خواستند کلاً از حوالی گوجان خارج شود، او اعلام جهاد می‌کند و با پیروان شکست‌خورده، به غار آقا سید در کنار روستای بیدکل پناهنده می‌شود.

ترابری

گوجان مسیر گذرگاه به روستاهای بیدکل، ده‌چشمه و تفریحگاه پیرغار است.