خواجه عبدالله انصاری هروی (شیخ الاسلام)

خواجه عبدالله انصاری هروی از مشاهیر. عرفا. محدثین و فقهای صوفیه کنیه اش ابوالاسماعیل و لقب مشهورش شیخ الاسلام است. چون مکان تولد و مدفنش در هرات بود به پیر هروی نیز موصوف می‌باشد. انصاری در اواخر قرن چهارم هجری در کهندز هرات (محلی در افغانستان کنونی) متولد شد. نسب خانواده اش به ابوایوب انصاری از مشاهیرصحابه حضرت رسول منتهی می‌گردد. وی در چهار سالگی به مکتب رفت. در نه سالگی خوب شعر می‌گفت. خواجه از کودکی زبانی گویا و طبعی توانا داشت به دو زبان فارسی و عربی مسلط بود و شعر می‌سرود. انصاری برای خدمت به دین مقدس اسلام سفرهای زیادی انجام داد و احادیث بسیاری از محدثین فرا گرفت و به قول خودش حافظ سیصد هزار حدیث با هزار سند بود. سخنان و مقالات و آثار متعددی از او به فارسی و عربی به جای مانده است که مشهورترین آنها منازل السائرین و طبقات الصوفیه و مناجات نامه اوست. خواجه عبدالله انصاری مشهورترین عرفانی نویس منثور می‌باشد. آثار منثور این حکیم فرزانه سبک خاصی دارد که به نثر مسجع مشهور است. وی در بعضی اشعارش انصاری و در برخی پیر هرات تخلص فرموده است. خواجه عبدالله انصاری در پایان عمر نابینا شد و در ۲۲ ذی الحجه سال ۴۸۱ ه. ق در سن ۸۵ سالگی از دنیا رفت و در شهر هرات به خاک سپرده شد.