در اصفهان
مسجد (جامع اصفهان) با تاریخی ۱۳۰۰ ساله و فضایی به وسعت ۲۲ هزار مترمربع از شاهکارهای هنر معماری ایران و به نوعی نماد تاریخ معماری ایران می‌باشد که به مسجد جامع عتیق و مسجد جمعه نیز معروف است. بنای اولیه مسجد را طایفه بنی تمیم روی تپه یهودیه در قرن دوم هجری بنا کردند. در قرن سوم مسجد اولیه به کلی ویران شده و مسجدی جدید به جای آن احداث شد ولی تغییرات اساسی در قرن پنجم و ششم در مسجد رخ داد.
مسجد جامع اصفهان مشتمل بر صحن مرکزی وسیع با حوض و بناهای مربوطه، ایوانهای چهارگانه، شبستان‌های متعدد، گنبدها، محرابها، دو مناره، طاق و قوس‌ها، ورودی‌ها، تزیینات غنی و متنوع می‌باشد که تاریخ خلاصه شده ای از هنر این سرزمین است. این مسجد تنها مسجدی است که دو گنبد خانه دارد، گنبد خواجه نظام الملک در جنوب و گنبد تاج الملک در شمال مسجد. مسجد جامع اصفهان برخلاف مساجد دیگر که دارای یک محراب هستند دارای ۹ محراب است که در مکانهای مختلف قرار دارند.
چهار ایوان مسجد عبارتند از: ایوان جنوبی یا صفه صاحب، ایوان شمالی یا صفه درویش، ایوان غربی یا صفه استاد، و ایوان شرقی یا صفه شاگرد که هر یک خود به تنهایی شاهکاری در معماری ایران پس از اسلام هستند و دو مناره زیبای این مسجد در طرفین ایوان جنوبی قرار دارند و روی آنها مقرنس کاری همراه با کتیبه‌هایی از آجر و کاشی خودنمایی می‌کند. این مسجد در بخش قدیمی اصفهان، ضلع غربی خیابان هاتف و انتهای بازار بزرگ واقع گردیده است.
منبع: کتاب ترین های ایران